oostende

N., 23j: “Ik werk nu en dan, dus ik weet eigenlijk niet wie ik ben.”

N. heeft een diploma van houtbewerking. Al vier jaar aan een stuk loopt hij de interimkantoren af. In die vier jaar heeft hij met dag-, week- en maandcontracten gewerkt op tal van verschillende plaatsen en in de meest uiteenlopende sectoren.


Je hebt al verschillende jobs achter de rug, maar hebt houtbewerking gedaan. Zoek je dan enkel daarin?

Toen ik afstudeerde met mijn diploma houtbewerking, zag ik het volledig zitten. Ik zou werk vinden in die sector. Maar telkens hoorde ik dat ik geen ervaring had. Naarmate de maanden vorderen, begin je elke job aan te nemen dat je kan. Al is het voor een dag als afwasser, dan eens een week als poetser. Je doet het gewoon. Op den duur verleg je je criteria. Soms zou je niet meer weten wie je zelf bent eigenlijk en wat je nog wilt. Je wordt geleefd. Het gevoel dat je eigen toekomst wordt bepaald door anderen is gewoonweg energieslopend.


Wat is dat dan je eigen toekomst die bepaald wordt door anderen?

Ik moet bijvoorbeeld plots een opleiding heftruck-chauffeur volgen omdat ze daarin vacatures hebben. Ik moet een week als poetser werken omdat ze me anders oproepen van de RVA. Ik had een droom om te werken met mijn handen en wat ik graag deed. En zo geraak je niet vooruit in je leven.


Heb je het dan enkel over je werk of zijn er andere dingen in het leven waar je niet vooruit geraakt door die interimcontracten?

Sinds mijn 15e ben ik al samen met Elisa. Zij heeft al goed gespaard, want ze werkt al sinds haar 18e in het kapsalon van haar mama. We wilden graag samenwonen, een huis kopen leek ons de meest logische beslissing. Toen we naar de bank gingen om een lening te vragen, wou die man onze lonen samentellen, maar door mijn korte jobs kon hij er geen vast loon op plakken. We kregen onze lening niet. Ik voelde me verschrikkelijk schuldig tegenover Elisa. Ze zei wel dat ze het niet zo erg vond, maar sindsdien heb ik het gevoel dat ze toch minder in me gelooft. Ze snapt niet dat ik maar geen vast contract te pakken krijg. Het maakt me verschrikkelijk onzeker. Straks ben ik ook haar nog kwijt door die eeuwige zoektocht naar vast werk. Hoe in hemelsnaam zullen wij ooit een gezin kunnen stichten als ik zal blijven werken met interimcontracten? Zij kan toch niet op mij rekenen als vader die misschien vandaag thuis is, of misschien morgen?

En kun je plannen op lange termijn? Of moet je soms ook je plannen wijzigen op het moment zelf?

Je kan geen duidelijke plannen maken in je dagdagelijkse leven. Zelfs niet voor morgen. Ik hou van voetbal. Ik voetbal al sinds mijn vierde. Maar mijn werken via interimcontracten heeft ook hier een effect op. Bij onze voetbalclub is het zo dat als je de woensdag niet mee traint, dat je de match op zaterdag niet mag meespelen. Het is veel gebeurd dat ik dinsdag werd gebeld om de volgende dag te gaan werken. Natuurlijk wou ik liever 'nee' zeggen en gaan shotten, maar ik heb geen keuze hé. Het is een rood kruis bij de RVA of een voetbalmatch. Het is 's avonds een dag loon meer of de voetbalmatch. Dan kan je niet anders hé. Dan zat ik zaterdag tijdens de match in de tribune. Terwijl ik zo graag op het veld had gestaan! Vorige maand was wel erg. Ik had meegespeeld in de eerste helft. Tijdens het kwartier rust, zat ik in de kleedkamer en checkte ik mijn gsm. Ik herkende het nummer al: het was TempoTeam om te zeggen dat ik over een uur verwacht werd in het magazijn van Maenhout. Ik heb mijn boel moeten pakken, de trainer een dikke sorry moeten zeggen en na een uur stond ik daar in Maenhout, met mijn sportzak nog mee.


Heb je al meegemaakt dat, als vrienden je uitnodigen, je op voorhand al moet zeggen dat je het nog niet weet of je zal komen omdat je misschien zal kunnen werken?

Ja, 't zal wel! Er zijn veel activiteiten te doen hier in het jeugdhuis bijvoorbeeld. Als een maat me een flyer toestopt of de jeugdhuiswerker me vraagt of ik naar dat optreden ga komen, dan is mijn standaardantwoord: “Ik weet het niet. Het zal er vanaf hangen.” Dat is wel lastig. Ik ben jaloers op mensen die hun agenda dan bovenhalen en kunnen zeggen “Ja, het zal passen.” of “Nee, ik kan niet.” Ik kan zelfs geen agenda bijhouden, want het verandert toch op de laatste moment. Wat voor andere mensen logische dingen zijn, zijn voor mij niet simpel. Zo wou ik voor mijn verjaardag een feestje organiseren, maar dat ging niet. Want stel je voor dat ik gebeld zou worden door een of ander interimkantoor, ik iedereen had uitgenodigd en niet aanwezig kon zijn op mijn eigen verjaardagsfeest! Ook wou ik Elisa verrassen met een etentje omdat we acht jaar samen waren. Ik had gereserveerd in een restaurant. Accent belde me dat ik de late ploeg moest doen in Mc.Cain. Ik heb het restaurant moeten afzeggen. Gelukkig had ik het Elisa niet op voorhand gezegd. Zulke dingen leer je jammer genoeg wel als je jaren via interimcontracten werkt. Of nu met de Rode Duivels. Ik werd gek! Ik wist dat al mijn vrienden in het jeugdhuis zaten. Ik had er ook al zo lang naar uitgekeken. Maar ik moest onverwacht de late shift doen in Daikin. Ik moest dus tot 21u werken.


Heb je al eens meegemaakt dat mensen je vragen 'wat je doet' en als je antwoordt dat je werk zoekt of dat je eens afwasser bent en dan poetser, mensen je scheef bekijken?

Dat gebeurt zeker! Met kerst nog was er een familiefeest en natuurlijk vragen de tantes dan altijd: “En, heb je al werk?” Want interimjobs tellen duidelijk niet mee als 'werk'. Ik noemde al mijn jobs op van de voorbije maanden en mijn tante antwoordde daarop: “Amai, jij weet precies ook niet wat je wilt hé.” Dat is hoe mensen het zien. Je bent pas iemand als je je beroep kunt zeggen. En later op de avond ontstond een discussie tussen mijn neef en ik. Hij is makelaar en verdient stukken van mensen. “Ik ga werken om jou te kunnen betalen”, zei hij me vlakaf.


Je zegt dat interimjobs precies niet meetellen als werk. Heb je dan het gevoel dat je ook niet meetelt op de werkvloer als echte collega?

Inderdaad. Je kan nooit echt praten over 'mijn collega's', want ze zijn zo tijdelijk. Als je interimjobs doet, is het echt de uren kloppen dat je moet werken en je daar doorheen trekken. Een band opbouwen, lukt niet. Je kent die mensen maar een dag of misschien een week. In Mc.Cain stond ik een week naast dezelfde man. Ik vond dat wel een toffe en het klikte. Maar nadien zag ik hem natuurlijk niet meer en dat vond ik echt jammer. Sindsdien voel ik dat ik zelf afstandelijk ben, alsof ik geen band meer wil opbouwen met mensen omdat je die toch direct moet achterlaten.


Heb je het gevoel dat je een duidelijke rol hebt in je leven?

Mijn leven als werkzoekende is een rollercoaster. De ene week sta je aan de interimkantoren en ben je werkloos, de andere week zit je in de lessen van een VDAB-opleiding, nog een andere week sta je aan de band en dan begint het weer opnieuw. Gewoon even kunnen zeggen “ik werk als schrijnwerker in deze meubelfabriek” zou me al zoveel gelukkiger en geruster maken.

“Ik werk, dus ik ben.”, maar niet “Ik werk nu en dan, dus ik weet eigenlijk niet wie ik ben.”


Wat bedoel je daarmee?

Als je een job hebt, ben je altijd een bepaalde persoon en heb je een duidelijke rol in je leven. Ik zie dat aan mijn vriendin ook. Zij kan vol trots zeggen dat ze kapster is. Maar als je een waslijst van jobs die je uitoefent moet zeggen, dan telt dat niet. Je kunt ook niets bijleren omdat je niets afwerkt. Eens ik bijvoorbeeld wist hoe je de perfecte chocolade kon maken bij Jacques, moest ik alweer vertrekken. Een week later leerde ik in een opleiding hoe ik een kraan moest besturen. Nooit gedacht trouwens dat ik bij het afhalen van mijn diploma nog zoveel op de schoolbanken zou moeten zitten!


Heb je het gevoel dat je je kan ontspannen als je 's avonds thuiskomt en niet weet of je de volgende dag nog zal kunnen werken?

Ontspannen is moeilijk. Let op, als ik in het jeugdhuis zit, dan ga ik er wel volledig voor met mijn vrienden. Maar toch hoop ik dat ze bv. niet over hun werk beginnen praten. Of ik hoop dat ik geen onverwachtse telefoon krijg van het interimkantoor. Of hoop ik dat Elisa niet boos is als ik weer moet zeggen dat ik geen vaste job heb gevonden.