verdere steden

E., 22j, kreeg tijdens haar 2 weken ziekte 8 keer de controlearts over de vloer.

Hoe ben je bij Delhaize terechtgekomen?

Ik heb hotelschool gedaan en ik werkte bij een ijssalon. Een vriendin van mij werkte destijds bij Delhaize, ze zei dat ze nog personeel zochten en dacht meteen aan mij omdat ik toch al wat ervaring had met zo'n voedingsketens. Ik heb bv. ook even gewerkt bij Carrefour, stage gedaan bij een bakkerij en ik werkte toen dus in een ijssalon. Ik had niet direct de behoefte om meteen voor Delhaize te werken, maar met het ijssalon ging het slechter, dus had ik toch mijn CV gestuurd. Nog geen dag later belden ze me al op of ik niet wou langskomen voor een gesprek. Ik probeerde dat wat uit te stellen totdat het ijssalon failliet bleek te zijn. Toen ben ik dus overgestapt naar Delhaize.


Wat voor contract hadden ze je toen aangeboden?

Ze beloofden een zesmaandelijks contract en als ik goed mijn best deed zou ik vast mogen beginnen. Ik kon ook enkel parttime werken daar.


Kreeg je je 6-maandencontract?

Neen, ik kreeg in tegenstelling tot wat ze beloofden een 3-maandencontract en dat werd wel steeds verlengd. Ik kreeg uiteindelijk vier keer een 3-maandencontract. En parttime stond wel op papier, maar ik werkte meer dan 32 uur per week!

Werden die overuren correct uitbetaald?

Ja, dat wel, met het loon waren ze wel altijd correct. Ik heb daarvoor nog enkele papieren moeten bijtekenen, voor die overuren. Daarnet zei je: enkel als je goed je best doet krijg je een vast contract. Wat denk je dat ze bedoelen met goed je best doen? Iedereen moet bijleren toch? Ze bedoelen daarmee dat je altijd inspringt voor zieke collega's, alle feestdagen werkt, altijd ja zegt (bv. als collega's willen wisselen met uren), dat je dat doet. Zo heb ik de eerste drie jaren gewerkt! Ik moest gewoon ja-knikken en bewijzen wat ik waard was!


Hoe was je uurrooster opgesteld?

Ik had vaak de vroege: van 06.00u tot 14.00u. Als je iets te doen hebt, bv. een feestje op een zaterdag, moet je dat altijd minstens drie weken van tevoren laten weten. Zo kon ik nooit spontaan met vrienden weggaan. Ik kreeg ook maar acht vrije zaterdagen op een heel jaar!


Hoe is je sociaal leven dan als je zo veel moet werken met super flexibele uren?

Ik had helemaal geen sociaal leven. Soms deed ik afwisselend de late en de vroege. Als ik dan thuis kwam, ging ik meteen slapen tot ik terug moest gaan werken. Vaak werkte ik zes op zeven. Want op mijn zogenaamde vrije dag, maandag, belden ze me nog heel vaak om te vragen of ik niet kon komen werken omdat er bv. weer iemand ziek was gevallen of er iemand was die wou wisselen met zijn uren. Ik deed vroeger aan Thaiboksen, maar sinds ik werk bij Delhaize heb ik drie abonnementen bij drie verschillende sportcentra omdat ik vaak toch weer moet inspringen voor anderen op 'vrije avonden'!


Dat meen je niet? Dat is gewoon te gek voor woorden?

Ja, het was zo!


Hoe is de sfeer op de werkvloer? De sfeer tussen jou de ploegbaas?

Dat is net het ergste. De 'chef' zoals we de ploegbaas noemen, staat de hele tijd op mijn vingers te kijken. Ze commandeert ons echt en zegt wat we moeten doen. Ik vind dat heel intimiderend, aangezien ik samen met haar ben begonnen en bovendien kan ik goed werken, ik weet wat ik moet doen! Ze commandeert me ook als er klanten bij zijn en dat vind ik heel erg! Ook mag ik niet praten met andere collega's. Helemaal niet! Als ik praat met iemand, wordt er fel gereageerd: “Je moet werken, niet praten!”. Dat is onvoorstelbaar!


Hoe reageerde je daarop als iemand zo naast je stond?

Ik probeerde haar gewoon te negeren, maar na een tijd vreet dat toch aan je. Je voelt je minderwaardig, he. Neen, de sfeer was echt niet plezant!


Had je ook geregeld pauzes?

We kregen één keer een halfuurtje pauze op een hele dag. Op zich is dat wel genoeg, maar we mochten bv. niet naar buiten gaan, we moesten binnen blijven in een lokaal. Terwijl de rokers wel buiten mochten roken. Ik ben een niet-roker en ik moest binnen blijven. Op den duur zou je willen dat je rookte, zodat je toch even een frisse neus kon gaan halen. Nog zo iets: de ploegbazen en kaderleden mochten constant gaan roken, maar een vriendin van me hier was eens twee keer op een dag gaan roken en toen kreeg ze een waarschuwing van de chef! Dat is niet eerlijk!


Hebben jullie daar dan iets van gezegd?

Neen, dat durfden we toen niet.


Wat gebeurde er als je eens ziek viel?

Wel, dat is nog zoiets! Ik was ziek van het werk, ik had echt heel veel stress. Ik kreeg hartkloppingen als ik moest gaan werken, ik kon niet meer slapen. Gewoon omdat ik wist dat er de volgende dag toch weer van alles zou gebeuren of gezegd worden. Ik was dan naar een dokter geweest om even rust te kunnen nemen, ik was echt depressief aan het worden. Ik kreeg 14 dagen van die dokter. Het werk heeft op die 14 dagen tijd acht keer een controledokter laten komen!


Amai, dat kost ook een pak geld? En waarom denk je dat ze dat deden?

Ik denk omdat ze me niet geloofden en ze me zo snel mogelijk aan het werk wouden hebben weer. Volgens de dokter mocht ik ook het huis verlaten. Ja, ik had gewoon even rust nodig, he. Toevallig was een collega me tegengekomen toen ik door de stad wandelde. Toen ik na die twee weken terug ging werken, riep de baas me op het matje: “E., als je ziek bent, moet je thuis in bed blijven liggen en niet gaan wandelen in de stad!”


Amai! Dat is onvoorstelbaar!

Ja echt, die zei dat!


En toen kwam het nieuws dat Delhaize zou dichtgaan?

We hebben het woensdag vernomen op het radionieuws van acht uur. En om 8u30 hoorden we op Q-Music dat Genk één van de slachtoffers was. Onze baas wist ook van niks. Hij was net als wij serieus van slag. Om 10u30 riep hij het personeel bijeen om een videoboodschap van de grote baas te bekijken. Ze duurde amper twee minuten. Hij - ik ken zijn naam niet - was heel koel, zakelijk, gevoelloos. Zijn laatste zin luidde: “We verwachten dat jullie alle klanten met de glimlach blijven bedienen.”


Hoe durft hij!

Er was heel veel emotie en ongeloof. Sommigen zaten wenend achter hun kassa. De directeur zag in dat we de dag niet zouden doorkomen en besloot de winkel dan maar te sluiten. Onze winkel draait nochtans goed. We maken winst. Wist je dat onze baas vorig jaar nog uitgeroepen werd tot manager van het jaar? Van heel de Delhaize-keten, he! Zo slecht zullen we het dan wel niet doen zeker? Maar ik denk dat Genk gekozen werd omdat hier heel veel jong volk werkt, veel tijdelijke contracten ook. Die kunnen gemakkelijker opgezegd worden. Het was echt een slag in ons gezicht. Totaal onverwacht. Twee weken ervoor hadden we nog een vergadering waarop aangekondigd werd dat er bespaard zou worden op het loon, maar dat sluiting totaal uitgesloten was. De directeur zei nog: “Je moet de vakbonden niet geloven, dat is allemaal stemmingmakerij, wij blijven open." Het drama is dat er ook veel gezinnen bij Delhaize werken: moeder en dochter, man en vrouw, vader en dochter. Daarom niet allemaal in dezelfde vestiging, maar ze zijn bang. Eerst Ford en nu dit... Het houdt niet op.


Tot wanneer kan je er blijven werken? Is dat al duidelijk?

Neen, dat weten we nog altijd niet. Over enkele weken is er weer een vergadering, misschien weten we dan meer. Ik heb wel gehoord dat Delhaize wordt overgenomen door een DH Delhaize. Dat is iets kleiner en dan zouden we 30% procent minder loon krijgen. Veel collega's zullen die deal sluiten omdat ze niet anders kunnen. Ze hebben bv. een huis af te betalen of kinderen. Ik zou dat nooit ondertekenen. Maar ja, voor de collega's is dat echt erg, hoor. Die zitten hier gevangen, he. Geen andere ervaringen, een huis, kinderen, man... Ze kunnen geen kant op. Daarom slijmen ze zo bij de baas altijd. Zodat ze zeker hun werk niet zouden verliezen. Een deel van hen doet nu nog extra hun best door nog meer uren te draaien, nog flexibeler te gaan werken zodat ze hopelijk worden overgeplaatst naar een andere Delhaize. Erg, he! Door Delhaize ben ik bang om ooit nog een vast contract te krijgen. Ik zie nu hoe sommigen gevangen zitten, uitgebuit worden door zo'n contract. De omgekeerde wereld!


Hoe was de band met je andere collega's voor de bekendmaking van de sluiting?

Niet goed. Er werd altijd geroddeld. Iedereen wil elkaar een loef afsteken. Zo neem ik bv. nooit een handtas mee naar het werk. Weet je waarom? Zodat mijn collega's er niks kunnen inleggen! Zoals bv. een flesje drank. Dat is hun manier om me te beschuldigen van diefstal. En diefstal is ontslag, he. Het is te gek voor woorden! Ik loop altijd met de angst dat ze de collega's iets gaan proberen.


Amai, dat meen je niet! Dat is toch onmenselijk? Is dat dan al voorgekomen?

Jazeker. Dat gebeurt hier constant. Ook roddelen ze veel tegen de ploegbaas over anderen om zichzelf in goed daglicht te zetten. Verschrikkelijk!


Je voelt je dus niet veilig op je werk?

Neen helemaal niet! En daarbij komt nog dat de jongere werknemers, zoals ikzelf, heel vaak op woensdagnamiddag moeten werken, zodat de oudere werknemers met kinderen dan vrij hebben. Op woensdagnamiddag heerst er altijd angst bij ons.


Hoe komt dat?

De scholen zijn dan uit en we hebben heel erg veel last van hangjongeren in onze winkel. Die jongeren stelen en hebben wapens op zak. Wij staan hier dan met zo'n zevental jonge meisjes allemaal rond de 20 jaar. Er zijn dan geen mannen of oudere personeelsleden aanwezig. Dat is best eng.


Is er dan niet ingegrepen hiervoor door Delhaize?

Door Delhaize niet, maar de stad Genk heeft er werk van gemaakt door enkele jeugdwerkers hier te laten patrouilleren.


Hoe zie jij de toekomst?

Het is mijn droom om ooit zelfstandig een zaak te houden. Ik zou graag een kleine snackbar openhouden of iets dergelijks. Door mijn ervaringen bij Delhaize zal ik nooit meer willen werken in grote ketens, dat is wel zeker! Ik zal dan altijd met angst leven: zulke onmenselijke toestanden, zulke onmenselijk werkervaringen moeten opdoen.


Bedankt voor je tijd.